AA-20 : અર્થનું સુનિયોજન, આત્મચિંતન અને આધ્યાત્મવાદ

અર્થનું સુનિયોજન

પરિષ્કૃત અધ્યાત્મ આપણા જીવનમાં ઊતરે

ગાયત્રી મંત્ર અમારી સાથેસાથે – ૐ ભૂર્ભુવઃ સ્વ તત્સવિતુર્વરેણ્ય ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્

મિત્રો ! આ સંદર્ભમાં ઈશ્વરચંદ્ર વિદ્યાસાગરની કથા હું આપને અનેક વખત કહી ચૂક્યો છું. એક બીજી કથા મને યાદ આવી જાય છે. અમેરિકામાં એક ખૂબ સંપન્ન માણસ હતો, તે કરોડપતિ હતો, પણ ખૂબ કંજૂસ હતો. ફાટેલાં કપડાં પહેરતો હતો અને જ્યારે કોઈ છોકરી તેમની પાસે લગ્નની વાત લઈને આવતી અને કહેતી કે હું આપની સાથે લગ્ન કરવા માગું છું. તો તે માણસ પૂછતો કે તું મને કમાઈને પૈસા આપીશ ? આપની પાસે શી ખોટ છે ? આપ તો કરોડપતિ છો અને હું આપની સાથે એટલા માટે લગ્ન કરવા માગું છું કે આપની કમાણીના પૈસા મને મળે અને હું મોજ કરું. તો તો તારે મારી સાથે લગ્ન ન કરવાં જોઈએ. હા, જો કંઈ કમાઈને મારે ત્યાં જમા કરી શકતી હોય તો તું મારી સાથે લગ્ન કરી શકે છે, નહિતર નહિ. ઘણા લોકોએ કહ્યું કે આપે લગ્ન પણ ન કર્યાં. આપ અમારાં બાળકોને લઈ લો, દત્તક રાખો. સારું, તો આપ એ જણાવો કે જ્યારે તમારું બાળક મારા ઘરે આવશે તો કેટલી સંપત્તિ લઈને આવશે ? એ શું સંપત્તિ લઈને આવે ? તે તો આપની સંપત્તિ લેશે. ના સાહેબ ! મારે એવાં બાળકો નથી જોઈતાં.

એ ખૂબ કંજૂસ હતો. એક વખત એવું થયું કે કેટલાક લોકો તેમને ત્યાં કોઈ કામ માટે ધન માગવા ગયા. કોઈક વિશ્વવિદ્યાલયમાં કોઈ ખાસ ફેકલ્ટી બની રહી હતી, એટલે બધા માલદારો પાસે ફાળો માગવામાં આવી રહ્યો હતો. તેની પાસે પણ ફાળો માગવા માટે જ્યારે એક કમિટી પહોંચી તો જોયું કે તેના ધરે બે બત્તી સળગી રહી હતી. એક ઉપર અને એક ટેબલ પર સળગી રહી હતી. અભિવાદન થતાં જ તેણે એક બત્તી બુઝાવી દીધી અને કહ્યું, નકામી બત્તી શું કામ બાળવી ? જ્યાં સુધી આપની સાથે વાતો કરવી છે, એટલી વારમાં એટલા પૈસાની વીજળી ખર્ચાશે. બત્તી બંધ કર્યા પછી અરસપરસ લોકો હસ્યા અને કહેવા લાગ્યા કે અહીં નકામા આવ્યા, અહીં કંઈ જ મળવાનું નથી. સાંભળ્યું હતું એવો જ છે આ કંજૂસ ! તેણે પૂછ્યું, બોલો, આપને કેમ આવવાનું થયું ? કમિટીના સભ્યોએ કહ્યું કે અહીંના વિશ્વવિદ્યાલયમાં વિજ્ઞાનની એક ફેકલ્ટી શરૂ કરવાની છે. તેમાં અમુક અમુક કામ કરાવવાનાં છે. અમુકતમુક વિષયનું શિક્ષણ આપવામાં આવવાનું છે, તેણે બધી જ વાતો ખૂબ ધ્યાનથી સાંભળી, તેણે કહ્યું કે મારા જીવનનું લક્ષ્ય હતું કે મારા અમેરિકા નિવાસીઓમાં,આપ કહી રહ્યા છે એવા પ્રકારના વિજ્ઞાનના જ્ઞાનની વૃદ્ધિ કરું. તો શું આપ ખરેખર એવું કરી રહ્યા છો ? હા, અમે ખરેખર એવું કરી રહ્યા છીએ. તો આપ મારે લાયક કોઈ સેવા બતાવો. અને આપ જાણો છો, તેણે શું કર્યું?

AA-20 : ઇંદ્રિયો પર નિયંત્રણ રાખો, આત્મચિંતન અને આધ્યાત્મવાદ

ઈન્દ્રિયો પર નિયંત્રણ રાખો

પરિષ્કૃત અધ્યાત્મ આપણા જીવનમાં ઊતરે

ગાયત્રી મંત્ર અમારી સાથેસાથે – ૐ ભૂર્ભુવઃ સ્વ તત્સવિતુર્વરેણ્ય ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્

મિત્ર ! બીજી ત્રીજી પણ ચીજો છે અર્થાત્ ઈન્દ્રિયો છે. બીજી ઈન્દ્રિય છે – આંખ. ગાંધારીએ આંખે પાટા બાંધી દીધા હતા. પાટાથી શું મતલબ છે ? આંખોનો જે વિખરાવ છે, તેને બંધ કરી દીધો. આંખો પર પટ્ટી બાંધી લેવાનો મતલબ કપડું લપેટી લેવું એવો નથી. આંખોના વિખરાવ સાથે મતલબ છે. આંખો દ્વારા આપણું તેજસ્ નષ્ટ થાય છે. આપણે સ્થળેસ્થળે જોતા રહીએ છીએ અને આકર્ષણ આપની શક્તિઓને ખેંચતું રહે છે. બ્રહ્મચર્ય જે નષ્ટ થાય છે તે કામેન્દ્રિયોથી નથી થતું. આપને એક વાત જણાવી દઉં, ગાંધીજીને બાંસઠ વર્ષની ઉંમર સુધી સ્વપ્નદોષ થતો હતો. તેમણે લખ્યું છે કે મારો અંતિમ સ્વપ્નદોષ બાંસઠ વર્ષની ઉંમર બેટા, અમે કમાઈ શતા હતા, કમાવા માટે અત્યારે પણ મામૂલી લેખકોને ધર્મયુગ અને બીજાં અખબારો એક લેખના સો રૂપિયા આપે છે. અમારી કલમ આનાથી ઓછી કિંમતની નથી.

જેમ અખંડજ્યોતિ માટે લખીએ છીએ તેમ રોજ એક લેખ લખી દઈએ તો પણ રોજના સો રૂપિયા મહેનતાણું થઈ શકે છે. આમ ત્રીસ દિવસમાં ત્રણ હજા રૂપિયા સહેલાઈથી કમાઈ શકીએ છીએ. મહારાજજી ! જો આપ ત્રણ હજાર કમાઈ શકતા હતા, તો આપે આપનું ખર્ચ ત્રણ હજાર કરવું જોઈતું હતું, આપે ગુમાવી દીધું. ના બેટા, કમાવાનો અધિકાર અમને છે, પણ ખર્ચ કરવાનો અધિકાર નથી. જે સમાજમાં અમે જન્મ્યા છીએ, એ સમાજનો પણ અધિકાર અને હક અમારી ઉપર છે. એટલા માટે અર્થસંયમનો અર્થ છે કે આપણા દેશનો સરેરાશ ભારતીય નાગરિક જે સ્તરનું જીવન વિતાવે છે, તે સ્તરનું જીવન આપણે પણ વિતાવવું જોઈએ અને આપણી પાસે જે બચત થઈ જાય છે એ બચતમાંથી આપણે કેવાંકેવાં કામ કરી શકીએ છીએ ?

પૈસાની બચતમાંથી એટલાં બધાં કામ કરી શકીએ છીએ કે આપણાં કુટુંબીઓ અને બાળકોને શિક્ષિત અને સુસંસ્કારી બનાવવાથી માંડીને આપણી જાતને સભ્ય અને શાલીન બનાવવા સુધીનાં અસંખ્ય કામો આપણે કરી શકીએ છીએ. આપણા સમાજ માટે આટલાં મોટાં અનુદાન આપી શકવામાં સમર્થ બની શકીએ છીએ. એટલું બધું લોકહિત કરી શકીએ છીએ કે તેનો કોઈ પાર ન આવે, પણ શરત એટલી કે આપ અર્થસંગ્રહ કરવાનું, અર્થસંયમ કરવાનું શરૂ કરી દો.

AA-20 : સંયમના પ્રકાર, આત્મચિંતન અને આધ્યાત્મવાદ

સંયમના પ્રકાર

પરિષ્કૃત અધ્યાત્મ આપણા જીવનમાં ઊતરે

ગાયત્રી મંત્ર અમારી સાથેસાથે – ૐ ભૂર્ભુવઃ સ્વ તત્સવિતુર્વરેણ્ય ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્

મિત્રો ! આપણી ભીતરનું જે ઉત્પાદન છે અને આપણું બહારનું જે ઉત્પાદન છે તે અસીમ છે.આપણી ઊણપ અને નબળાઈ એ છે કે આપણે એ અસીમ ઉત્પાદનને ફેલાવા દઈએ છીએ, વિખરાવા દઈએ છીએ. જો વિખરાવને આપણે રોકી શકીએ તો મજા આવી જાય. વિખરાવને રોકવા માટે શું કરવું પડે છે ? સંયમનો ઉપયોગ કરવો પડે છે, એમાં એક છે – જીભનો સંયમ. જો આપ જીભનો સંયમ શરૂ કરી શકો તો હું આપને કહું છું કે આપનું સ્વાસ્થ્ય બરાબર રાખાવની એ ગેરંટી હોઈ શકે છે. સ્વાસ્થ્ય કોણ ખરાબ કરે છે ? વાયરસ ! ના બેટા, વાયરસ નહિ. વાયરસ ખૂબ નાનો હોય છે અને માણસ બહુ મોટો હોય છે. વાયરસને તો માણસ બે આંગળી વચ્ચે દબાવીને મારી નાંખી શકે છે. ના સાહેબ ! વાયરસ તો . જબરદસ્ત હોય છે. ના બેટા, વાયરસ મોટા નથી હોતા, કોણ મોટું હોય છે. બીમારીઓ કોણ ઉત્પન્ન કરે છે ?

વાયરસ. ના વાયરસ પેદા નથી કરતાં, પરંતુ અસંયમ પેદા કરે છે. ચંદગીરામ ક્ષય રોગના દર્દી હતા. એમના મરવાના દિવસો નજીક આવી રહ્યા હતા. કોઈ એક સંત આવ્યા. એમણે કહ્યું – શું મરવાની ઈચ્છા છે? ના મહારાજ ! મને મરવાની તો ઈચ્છા નથી. જીવવા ઈચ્છું છું. પણ મોત મારી પાસે આવી ગયું છે. તેમણે કહ્યું, ના બેટા, મોત કરતાં જિંદગી મોટી છે. જો આપ જીવવા માગતા હો, જિંદગીને પસંદ કરતા હો તો મોત જતું રહેશે. મોતનો સમય હજી આવ્યો નથી. જિંદગીને આપ પકડી રાખી શકો છો. હું કેવી રીતે પકડી રાખી શકું? આપની તબિયત આ જીભે ખરાબ કરી. આપ જીભ પર કન્ટ્રોલ રાખો અને જીભને કહો કે હું તારો હુકમ, તારું કહ્યું નહિ માનું. તારે મારું કહેવું માનવું પડશે. એમણે જેવો જીભ પર કન્ટ્રોલ રાખવાનું શરૂ કર્યું કે તબિયત સુધરવા લાગી. જીભ આપણું પેટ ખરાબ કરે છે. પેટ લોહીને ખરાબ કરે છે.લોહી ખરાબ થઈને હજાર પ્રકારની બીમારીઓ ઉત્પન્ન કરે છે અને એ જ ઝેર આપણી જિંદગીને ગાળતું -ખતમ કરતું જાય છે. જીભ પર કાબૂ રાખવાનું જો શીખી લો તો આપ જોશો કે આપની તબિયત સ્વસ્થ રહેવાનું શરૂ થઈ જાય છે.

AA-20 : વિખરાવનું નિયોજન – સંયમ, આત્મચિંતન અને આધ્યાત્મવાદ

વિખરાવનું નિયોજન – સંયમ

પરિષ્કૃત અધ્યાત્મ આપણા જીવનમાં ઊતરે

ગાયત્રી મંત્ર અમારી સાથેસાથે – ૐ ભૂર્ભુવઃ સ્વ તત્સવિતુર્વરેણ્ય ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્

આ રીતે ઉપાસનાનું બીજું અંગ, બીજો અંશ છે – સ્વાધ્યાય. સ્વાધ્યાય અને સાધના બે વાતો થઈ ગઈ. એક બીજું અંગ રહી ગયું. તેનું નામ છે – સંયમ. સંયમનો શું અર્થ છે? બેટા, સંયમનો મતલબ એ છે કે આપણી તમામ શક્તિઓ વિખરાવમાં નષ્ટ થઈ જાય છે. જો આપણે વિખરાવને બંધ કરી લઈએ અને શક્તિઓને કેન્દ્રિત કરવાનું શરૂ કરી દઈએ, તો આપણી શક્તિઓનો સંગ્રહ જમા થઈ જાય છે. દારૂગોળાને જો આપણે ફેલાવી લઈએ અને દિવાસળી સળગાવીએ, તો તે ભખ કરતાંકને સળગી જશે. જો આ જ દારૂગોળાને એક કેન્દ્રમાં ભેગો કરી દઈએ, વિખરાવને રોકી દઈએ, બંદૂકની નળીમાં બંધ કરી લઈએ અને સામે નિશાન તરફ બંદૂક ચલાવીએ તો તે નિશાન તરફ સનનન કરતો જાય છે. કેન્દ્રીભૂત થોડોક દારૂગોળો નિશાન પર જઈને ગોળી મારે છે.

બિલા૨ી કાચ પર આપણે સૂર્યનાં કિરણોને એકત્રિત કરી દઈએ, તો શું નું શું થઈ જાય છે. આગ સળગવા લાગે છે અને આખેઆખાં ખેતર,-ખળાં, ઘર-આંગણાં બળીને રાખ કરી નાંખે છે. આમ તો આ જ તાપ ખેતર-ખળાં, ઘર – આંગણામાં કેટલોય વિખરાયેલો રહે છે, જે માત્ર પ્રકાશ જ આપે છે.કેન્દ્રીભૂત કરી દેવાથી એ જ તાપ કમાલ બતાવે છે. કેન્દ્રીભૂત કરવાનો શું મતલબ છે ? બેટા, કેન્દ્રીભૂત કરવાનો અમારો મતલબ સંયમ કરવાનો છે. સંયમ કોને કહે છે ? જે આપણા જીવનના વિખરાવ છે, જેના કારણે આપણે બધું ખોઈ નાંખ્યું છે, બધું ગુમાવી દીધું છે, જો આપણે આપણને કેન્દ્રીભૂત કરી દઈએ તો ચાળણીના કાણામાંથી જેવી રીતે આપણે આપણી ભીતર ભગવાને આપેલાં અનુદાનોને પૂરેપૂરાં ખોઈ નાંખીએ છીએ, તેને કેન્દ્રિત કરી શકીએ છીએ. એ છે સંયમ. એક માણસે ચાળણીમાં દૂધ દોહ્યું. ચાળણીનાં કાણામાંથી બધું જ દૂધ વહી ગયું, ઢોળાઈ ગયું, ફેલાઈ ગયું. જ્યારે ઉપાડ્યું તો જોયું હાથ ખાલી હતા, કપડાં ભીનાં થઈ ગયાં હતાં.

AA-20 : ભજન, મનન અને લેખન, આત્મચિંતન અને આધ્યાત્મવાદ

ભજન, મનન અને લેખન

પરિષ્કૃત અધ્યાત્મ આપણા જીવનમાં ઊતરે

ગાયત્રી મંત્ર અમારી સાથેસાથે – ૐ ભૂર્ભુવઃ સ્વ તત્સવિતુર્વરેણ્ય ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્

ભજન મનોવૈજ્ઞાનિક દષ્ટિએ શ્રેષ્ઠતા તરફ ચાલવા માટે આપણા અંતરાત્માને પ્રભાવિત કરે છે અને સ્વાધ્યાય આપણા બુદ્ધિસંસ્થાનને,વિચારસંસ્થાનને આળસુપણામાંથી બચાવીને શ્રેષ્ઠતા અને શાલીનતા તરફ લઈ જાય છે. એટલા માટે મારા જીવનમાં ભજન પછી બીજું સ્થાન સ્વાધ્યાયનું છે. ભણેલા – ગણેલા હોઈએ તો શું ? ન ભણેલા હોઈએ તો શું ?

ભણેલા-ગણેલા લોકો માટે સ્વાધ્યાય –સત્સંગ હોઈ શકે છે. ભણેલા ન હોય તેમના માટે ચિંતન અને મનન હોઈ શકે છે. કોઈપણ રીતે બંનેને ભેળવીને ઊંચા વિચારોના સંપર્કમાં આપણે જેટલા સમય સુધી રહીએ છીએ તેનું જ નામ સત્સંગ અને સ્વાધ્યાય છે. આપણને ઊંચા ઉઠાવનારા, આગળ વધનારા ઉચ્ચસ્તરીય વિચારો સાથે સંપર્ક કરાવનાર જે શ્રેષ્ઠ વિચારો છે તે જ સ્વાધ્યાય છે.

AA-20 : આ છે અમારા સલાહકાર, અમારા હિતેચ્છુ, આત્મચિંતન અને આધ્યાત્મવાદ

આ છે અમારા સલાહકાર, અમારા હિતેચ્છુ

પરિષ્કૃત અધ્યાત્મ આપણા જીવનમાં ઊતરે

ગાયત્રી મંત્ર અમારી સાથેસાથે – ૐ ભૂર્ભુવઃ સ્વ તત્સવિતુર્વરેણ્ય ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્

મિત્રો ! ત્યારે ત્યાં મને પાંચ મિનિટ મળતી હતી. અને અહીં? ગાંધીજી કહે છે કે જ્યારે હું જીવતો હતો ત્યારે મારી પાસે ખૂબ મુસીબતો હતી અને ઘણાંબધાં કામ હતાં. એટલે સમય માટે આપને મના કરતો હતો. હવે તો મારી પાસે ખૂબ સમય છે. આપ ઈચ્છો એટલો ઉપયોગ કરી શકો છો. ઈચ્છો એટલો સમય વાત કરી શકો છો. હવે મારો નહિ, આપનો સમય છે. હવે અમે તમારા હિસાબે ચાલીશું. તેઓ કલાકો સુધી બોલતા જાય છે. બેટા ! મારી જિંદગીમાં મજા આવી ગઈ અને તેના કારણે અમે ઊંચા ઊઠતા ગયા છીએ. મારા આ સલાહકારોએ મારી હિંમત વધારી છે અને મને મદદ કરી છે. આપને પણ એમની મદદ મળી શકે છે અને એ માધ્યમનું નામ છે – સ્વાધ્યાય. અમે અમારે ત્યાં સંતોના આત્માને ડબ્બામાં બંધ કરી રાખ્યા છે અને એ આત્મા છે – તેમનાં પુસ્તકો, એમના ગ્રંથો, જેને અમે ખૂબ શ્રદ્ધાપૂર્વક રોજ વાંચીએ છીએ.

એવી ભાવનાથી વાંચીએ છીએ કે આ મહાપુરુષ અમારી સામે બેઠા છે અને અમને સલાહ આપી રહ્યા છે. સ્વાધ્યાય અર્થાત્ વિચારોનું સંશોધન એટલે કે વિચારોમાં શ્રેષ્ઠતાનો સમાવેશ અને અવતરણ. એ પણ ભજન જેટલું જ કીમતી છે. એ ભજનથી ઓછું કીમતી નથી. અત્યારે અમારો ખૂબ સમય ચાર કલાક પૂજામાં વીતે છે. – અમારા સ્વાધ્યાયની બે રીત છે – પુસ્તક વાંચવાના માધ્યમથી અને જે અમે ચિંતન મનન કરીએ છીએ તેના માધ્યમથી પણ. હવે અમે લખીએ છીએ તો એ માધ્યમથી પણ. અમારા મસ્તિષ્કના કણેકણમાં શ્રેષ્ઠ અને ઊંચા વિચારો છવાયેલા રહે છે. અને તેનું માધ્યમ છે – સ્વાધ્યાય. તેની કિંમત ભજન જેટલી છે. ભજન અને સ્વાધ્યાયમાં કોઈ ફરક નથી પડતો. હું બંનેને એક જ માનું છું.

AA-20 : અમારી સત્સંગી સભા – અમારો સ્વાધ્યાય, આત્મચિંતન અને આધ્યાત્મવાદ

અમારી સત્સંગી સભા – અમારો સ્વાધ્યાય

પરિષ્કૃત અધ્યાત્મ આપણા જીવનમાં ઊતરે

ગાયત્રી મંત્ર અમારી સાથેસાથે – ૐ ભૂર્ભુવઃ સ્વ તત્સવિતુર્વરેણ્ય ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્

કેમ સાહેબ ! શું વાત છે ? ઢસડીને પણ લાવે છે અને કોણી પણ મારે છે ? એવું શું કામ કરે છે ? એટલા માટે એવું કરે છે કે ડૂબનાર એટલો થાકેલો હોય છે કે જો કોઈ બચાવનાર હોય તો મોકો મળતાં તેની પીઠ પર બેસી જાય. પીઠ પર બેસી જવાનું શું પરિણામ હોય છે ? તેનું એ પરિણામ હોય છે કે તે પોતે તો ડૂબે જ છે, બચાવનારને પણ ડુબાડે છે. એટલા માટે તરવૈયો ધ્યાન રાખે છે કે તેને કોણી મારતા જવું. શું મતલબ છે એનો ? એ કે ડૂબનારને કોણી પણ મારો. આ વાત વિવેકાનંદ કહી રહ્યા હતા.

મેં કહ્યું કે હવેથી આપની વાત ધ્યાન રાખીશ. અને આ લોકોને – મારાં સગાંસંબંધીઓ, પરિવારજનો, મિત્રો, સલાહકારો સુધ્ધાં છે. તેમને હું પાર તો ઉતારીશ પરંતુ કોણી પણ મારતો રહીશ. ક્યાંક એવું ન થઈ જાય કે તેઓ પોતાની સાથે મને પણ ઢસડીને ખાડામાં લઈ જાય. આ રીતે અમારી કંપની ખૂબ ઉત્તમ છે. આ લોકો સાથે રોજ ઓગણીસ કલાક વાતો થાય છે. ગાંધીજી પોતાનું દિલ ખોલીને વાત કરે છે. અને જો હું ક્યારેક ગાંધીજી સાથે દિલ ખોલીને વાત કરવા માગું તો ? તો હું એમને એમ પૂછું છું કે જ્યારે હું આપના સાબરમતી આશ્રમમાં રહેતો હતો ત્યારે તો મને આપની ફક્ત પાંચ જ મિનિટ મળતી હતી. કોઈક દિવસ નહોતી પણ મળતી. પાંચ મિનિટમાં જ ભૂમિકા બાંધ્યા વિના જ આપના આશ્રમમાં મળ્યો છું. આપ તો મહાત્મા છો, સંત છો, ઉદ્ધાર કરો. બેટા, આ નકામી વાતો કહેવાથી શું ફાયદો ? વાત કહેવી જ હોય તો કામની કરો. તોળીતોળીને કરો, જેથી મારો સમય પણ ન બગડે અને તમારો સમય પણ ન બગડે. ભૂમિકા શા માટે બાંધો છો ?

AA-20 : તમામ મહાપુરુષોનું સંગમસ્થળ અમારો ખંડ, આત્મચિંતન અને આધ્યાત્મવાદ

તમામ મહાપુરુષોનું સંગમસ્થળ અમારો ખંડ

પરિષ્કૃત અધ્યાત્મ આપણા જીવનમાં ઊતરે

ગાયત્રી મંત્ર અમારી સાથેસાથે – ૐ ભૂર્ભુવઃ સ્વ તત્સવિતુર્વરેણ્ય ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્

મહારાજજી ! આટલા સંતો આવે છે તો આપ ચા તો પિવરાવતા જ હશો ને ! હા બેટા, બીજા કોણકોણ આવે છે ? બેટા, મહાત્મા ગાંધી અને રવીન્દ્રનાથ ટાગોર આવે છે. દુનિયાની તમામ શ્રેષ્ઠ વ્યક્તિ સોક્રેટિસથી માંડીને અફલાતૂન, એરિસ્ટોટલ સુધ્ધાં, હિન્દુસ્તાનના જ નહિ, સમગ્ર સંસારના ઋષિઓ આવે છે અને મારી પાસે બેસી જાય છે. હળીમળીને અમે ખૂબ મજાની વાતો કરીએ છીએ. પરસ્પર જાતજાતની વાતો કરીએ છીએ અને ખૂબ હસીએ છીએ. દુનિયાવાળાની ખૂબ મજાક ઉડાવીએ છીએ અને કહીએ છીએ કે દુનિયાવાળા તો પાગલ છે, તો શું આપ એમની વાતો નથી સાંભળતા ?

મેં કહ્યું કે ક્યારેક તો મન થાય છે કે તેમની વાત માની લઉં. તો તેઓ કહે છે કે અમારી કમિટી અને અમારી કંપનીનું કહેવું છે કે તેમની વાત ન સાંભળવી. એ બહુ નાના માણસો છે. તેઓ આપને પણ પોતાના ખાડામાં ઢસડી જશે, નરકમાં ધકેલી દેશે. આપ એમના કહેવામાં ન આવી જશો. તેઓ દર્દીઓ છે. તેમની સેવા તો કરજો પણ એમનું કહેવું ન માનતા. એક દિવસ વિવેકાનંદ મને કહી રહ્યા હતા કે ગુરુજી ! પાણીમાં ડૂબતી વ્યક્તિને માછીમાર બહાર કાઢે છે. આવી ડૂબતી વ્યક્તિને આપે જોઈ છે ? મેં કહ્યું, નથી જોઈ. તો જુઓ, એવી રીતે બહાર કાઢે છે કે જો કોઈ પાણીમાં ડૂબતું હોય તો તેને કાઢનાર પાણીમાં ડૂબકી લગાવે છે અને તેને પકડી લે છે. પણ એક વાતનું ધ્યાન રાખે છે. શું ધ્યાન રાખે છે ? તેને ઢસડીને લાવે છે પણ સાથેસાથે એ વાતનું ધ્યાન રાખે છે કે ક્યાંક તે મારી પાસે તો નથી આવી ગયો ને, તે જ્યારે પાસે આવવા લાગે છે કે તેને કોણી મારી દે છે.

AA-20 : સ્વાધ્યાય દ્વારા સમજો સંવેદનારૂપી ભગવાનને, આત્મચિંતન અને આધ્યાત્મવાદ

સ્વાધ્યાય દ્વારા સમજો સંવેદનારૂપી ભગવાનને

પરિષ્કૃત અધ્યાત્મ આપણા જીવનમાં ઊતરે

ગાયત્રી મંત્ર અમારી સાથેસાથે – ૐ ભૂર્ભુવઃ સ્વ તત્સવિતુર્વરેણ્ય ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્

મિત્રો ! શું કરવું જોઈએ ? આપણા ભગવાનને સંવેદનામાં ઉતારવા માટે આપણે એક અલગ કંપની બનાવવી પડશે, એક અલગ દેશ બનાવવો પડશે. એક અલગ રીતે આપણે આપણી વ્યવસ્થા કરવી પડશે. લોકોમાં અમે કામ તો કરીશું, પણ તેમનાથી અલગ રહીને, લોકોની સલાહ અમે નહિ માનીએ, કોની સલાહ માનીશું ? સ્વાધ્યાયની. સ્વાધ્યાયનો મતલબ છે – સત્સંગ. સત્સંગ માટે અમે એક એવી કંપની, એક એવી કમિટી અને એક એવી સોસાયટી વસાવીશું, જે અમારી રીતની હોય, અમારા સ્તરની હોય. જેની સલાહથી અમે અમારી જિંદગીની સમસ્યાઓનું સમાધાન કરી શકીએ. બેટા, અમે એક એવી જ કંપની બનાવી રાખી છે. અમે એકલા રહીએ છીએ. ક્યાં રહો છો ? ઉપર એકલા રહીએ છીએ. તો મહારાજજી ! આપને ડર નથી લાગતો ? કોઈ બીજું નથી રહેતું ?

બેટા, અમારી પાસે એટલા માણસો રહે છે કે બારથી પાંચ વાગ્યા સુધી ભીડ જામેલી રહે છે. કોની ભીડ ? આપ લોકોની ભીડ જામેલી રહે છે. એ કેટલા કલાક રહે છે ? પાંચ કલાક, ત્યારપછીના જે ઓગણીસ કલાક રહે છે, તેમાં મારી પાસે એવાએવા લોકો રહે છે કે ક્યારેક આપ બારણું ખોલીને આવી જાવ તો નવાઈ પામો. ગુરુજી ! એ કોણકોણ બેઠા છે ? બેટા, એવાએવા લોકો બેસી રહે છે કે હું એમનું નામ કહી શકતો નથી. ના મહારાજી ! નામ બતાવો. સારું. ચાલ બેટા તને બતાવું છું. હનુમાનજી આવીને મારી પાસે બેસી જાય છે. રામચંદ્રજી બેસી જાય છે. સાતેય ઋષિઓ બેસી જાય છે. બધા જ એમાં સમાઈ જાય છે.

AA-20 : ચહેરો માણસે બનાવેલો, આત્મચિંતન અને આધ્યાત્મવાદ

ચહેરો માણસે બનાવેલો

પરિષ્કૃત અધ્યાત્મ આપણા જીવનમાં ઊતરે

ગાયત્રી મંત્ર અમારી સાથેસાથે – ૐ ભૂર્ભુવઃ સ્વ તત્સવિતુર્વરેણ્ય ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્

મિત્રો ! શું થઈ રહ્યું હતું ? ભગવાનનું નાક કાપી રહ્યો હતો ? ભગવાનની ડોકને આમતેમ કરી રહ્યો હતો. મેં કહ્યું, અરે બાબા ! આ તો ભગવાન છે અને તું ભગવાનની ડોકને ઘસી રહ્યો છે ? આ કાંઈ બકરો થોડો છે ? તેણે કહ્યું કે અમારા માટે તો બકરામાં અને ભગવાનમાં કોઈ ફરક નથી પડતો. આની ડોક જરા મોટી છે, તે બરાબર કરીશ. તે રેતડીથી ઘસીઘસીને ભગવાનને બનાવી રહ્યો હતો. આ રીતે ભગવાનના જેટલા ચહેરા છે તે બધા માણસે બનાવેલા છે. ચહેરાવાળા ભગવાન નથી હોઈ શકતા.

ભગવાનનું નામ છે – આદર્શ, ભગવાનનું નામ છે – કરુણા, ભગવાનનું નામ છે – સજ્જનતા અને સંવેદના. ભગવાનનું નામ છે – ભલમનસાઈ અને ક્ષમા. આ તો બેટા એક તમાશો છે. એ ભગવાન નથી. ભગવાન ચહેરારૂપે નથી આવતા, તે તો સંવેદનાઓરૂપે આવે છે. તેનાથી ઓછામાં તેઓ નથી આવતા.

%d bloggers like this: