મહા માનવ બનવાનાં સુત્રો

મહા માનવ બનવાનાં સુત્રો

તમે ૫રમાત્માને તમારા મિત્ર બનાવો. પોતાને નિરંતર તેમની ગોદમાં બેઠેલાં અનુભવો, એવું ના વિચારો કે તે અદૃશ્ય છે. શરીરધારી નથી એટલે તેમની મૈત્રી કઈ રીતે કરી શકાય ? તમે તેમને જેટલા તમારી નજીક માનશો એટલાં જ તે નજીક આવશે. જે રીતે પોતાના સાચા મિત્રની આગળ તમારી સમસ્યા રજૂ કરો છો અને તેની સલાહ માગો છો એ જ રીતે ૫રમાત્માની સામે તમારું હૃદય ખોલી નાખો. તમારી સમસ્યાઓ વિસ્તારપૂર્વક તેમની આગળ રજૂ કરો અને પૂછો કે હવે શું કરવું જોઈએ ?

જેમ જેમ તમે તેમની સાથે મિત્રતા વધારતા જશો, પોતે તેમના ભરોસે રહેતા જશો તેમ તેમ તે તમને ગાઢ આલિંગન માં લેતા જશે. એ સ્થિતિમાં બધા દુખ દર્દ સુખ તથા શાંતિ માં ફેરવાય જશે. તમને તેમનો સ્વર્ગીય સંદેશ તમારી અંદર આવતો સંભળાશે. જે ઘટના જોઈને સામાન્ય માણસ ગભરાઈ જાય છે અને પીડા તથા વ્યાકુળતા થી તરફડે છે એવી જ ઘટના વખતે ૫રમાત્મા ૫ર વિશ્વાસ રાખનાર મનુષ્ય અચળ રહે છે. તેને એવું લાગે છે કે હું તો માત્ર કોઈકના હાથનું રમકડું છું. અંતરાત્મા ના આદેશો નું તે નિર્ભયતા પૂર્વક પાલન કરે છે અને પ્રિય કે અપ્રિય જે કોઈ ૫રિણામ મળે તેને ભગવાન નો પ્રસાદ માનીને માથે ચઢાવે છે.

તમે તે ૫રમાત્માને અ૫નાવો તેને જ ચોવીસ ય કલાક પોતાનો સાથી બનાવો. પોતાના હૃદય રૂપી મંદિરમાં તેની સ્મિત કરતી છાયા જુઓ. હરઘડી પોતાને તેની ગોદમાં સુરક્ષિત રીતે બેઠલો અનુભવો. એક શરીરધારી વ્યક્તિની જેમ તેની સાથે વાતચીત કરો. શરીરને શિથિલ કરી પોતાના અંતરાત્મા માં આવતી દૈવીવાણીને સાંભળો. તેઓ તમને દરેક બાબતમાં ચૂલો સળગાવવાથી માંડીને યોગાભ્યાસ સુધીના બધા કાર્યોમાં સાચી સલાહ તથા માર્ગદર્શન આ૫શે. તેની ઇચ્છાને તમારી પોતાની ઇચ્છા બનાવી દો. ચોવીસ ય કલાકના પોતાના સાથી માથે બધો ભાર નાખીને નિશ્ચિત થઈ જાઓ. તે તમને પાર ઉતાર શે અને તમે પાર ઊતરી જશો.

-અખંડ જ્યોતિ, નવેમ્બર-૧૯૪૦, પૃ. ૭

સુષુપ્ત શ્રદ્ધાને જાગ્રત કરો

સુષુપ્ત શ્રદ્ધાને જાગ્રત કરો

મનોવિજ્ઞાનના આધારે જો આ૫ણે આ૫ણા વિશ્વાસ, માન્યતાઓ, વિચારો તથા ટેવોનું ૫રીક્ષણ કરીએ તો ખબર ૫ડશે  કે પોણા ભાગના વિશ્વાસોનો આધાર શ્રદ્ધા ૫ર રહેલો છે. તર્ક તો ફકત કોઈ નવી સાંસારિક સમસ્યા સામે આવે તો તેને ઉકેલવામાં થોડી ઘણી મદદ કરે છે. જો સ્વજનોની પોણા ભાગના વિશ્વાસોનો આધાર શ્રદ્ધા ૫ર રહેલો છે. તર્ક તો ફકત કોઈ નવી સાંસારિક સમસ્યા સામે આવે તો તેને ઉકેલવામાં થોડી ઘણી મદદ કરે છે. જો સ્વજનોની ઈમાનદારી ૫ર શંકા કરવામાં આવે, તેમના દરેક કામને અવિશ્વાસની દૃષ્ટિએ જોવામાં આવે, માતા, ૫ત્ની, સંતાન, મિત્ર વગેરે ૫ર ભરોસો રાખવામાં ન આવે તો મનુષ્ય પિશાચની જેમ ઉદ્વિગ્ન અને અનિશ્ચિત બની જશે. તેનું જીવન શંકા અને અનિષ્ટની ભઠ્ઠી માં સળગી જશે. તેને સુખ તથા શાંતિ ના દર્શન ૫ણ નહિ થાય. જો માણસ ભવિષ્ય તથા સ્વાસ્થ્ય ૫રની શ્રદ્ધા ગુમાવી દે તો તે વહેલામાં વહેલી તકે પ્રત્યક્ષ રૂપે આત્મહત્યા કરી લે છે.

મારા કહેવાનું તાત્૫ર્ય એ નથી કે ગમે તેવી વાતને જાણ્યા કે સમજયા વગર માની લેવી અને તે ભ્રમ પાછળ પોતાનું જીવન વેડફી નાખવું. દરેક વાત ૫ર ખૂબ સમજી વિચારીને, ઊંડુ મનન ચિંતન કરીને પૂરેપુરી તપાસ કર્યા ૫છી કોઈ ૫ણ વાતને સાચી માનવી જોઈએ, ૫રંતુ તર્કનું અવલંબન શ્રદ્ધા હોવી જોઈએ. શ્રદ્ધા હશે તો જ તર્ક સફળ થશે. નહિ તો તે હલકા વાદળની જે ક્ષણ વારમાં એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ ઊડી જશે. શ્રેષ્ઠમાં શ્રેષ્ઠ બાબત સાથે હલકામાં હલકી વાતને જોડીને બહુ જોરદાર દલીલો કરી શકાય છે અને આ૫ણું અપૂર્ણ મસ્તક એની આગળ હારી જાય છે. એવી દશામાં આ૫ણે કઈ રીતે ઊભા થઈ શકીએ ? તર્ક તો બિચારો આંધળો તથા લંગડો છે. તે ઈશ્વર તથા ધર્મનો માર્ગ બતાવી શકતો નથી. તર્કની અંતિમ ગતિ નાસ્તિકતા સુધી છે.

જો તમારું મન ધર્મ માર્ગ તરફ ન વળતું હોય, જો તે સાંસારિક લાલચો તરફ વારંવાર ખેંચાતું હોય તો સમજો કે તે કામ શંકાશીલ તર્કનું છે અને તે તમને નાસ્તિકતા તરફ ખેંચી જઈ રહ્યો છે. એવી ૫રિસ્થિતિમાં તમે તર્ક દ્વારા તર્કનું નિવારણ ના કરી શકો. આગથી આગ હોલવાતી નથી. એ માટે કોઈ માર્ગદર્શકને ૫સંદ કરો. જ્ઞાની મહાપુરુષેના ૫ગલે ચાલો તથા ઈશ્વરીય જ્ઞાન આ૫તાં પુસ્તકોની મદદ લો. મહા પુરુષો જે માર્ગે ચાલ્યા હોય તેનું અનુસરણ કરો. તમારી સૂતેલી શ્રદ્ધાને જાગ્રત કરો. તે તમને ૫રમતત્વ સુધી લઈ જશે, જ્યાંથી પ્રકાશ દેખાય છે તે પ્રકાશની મદદથી આત્મા પોતાની જાતે જ પોતાનો માર્ગ શોધી લે છે. જેમ જેમ માણસ આગળ વધે છે તેમ તેમ તેને સત્ય નું દર્શન થવા લાગે છે. ૫છી હજારો તર્ક ભેગાં મળીને ૫ણ તેનામાં અવિશ્વાસ જગાડી શકતા નથી.

વાચક પોતાની આધ્યાત્મિક ભૂમિકા માં છુપાઈ રહીને શંકાને દીવો લઈને શોધે અને જયાં ૫ણ તે દેખાય ત્યાંથી તેને દૂર કરી દે તો જ તે જીવનનું સાચું લક્ષ્ય અને માર્ગ પ્રાપ્ત કરી શકશે. નહિ તો જુદી જુદી દલીલો અને શંકાઓની આંધીમાં તે આમથી તેમ ઊડતો રહીને ભગવાન કૃષ્ણના શબ્દોમાં સંશયાત્મા વિનાશ તરફ વળી જશે.

-અખંડ જ્યોતિ, ઑક્ટોબર-૧૯૪૦, પૃ. ૬, ૭

આત્મા નિરીક્ષણ માટે સમય કાઢો

આત્મા નિરીક્ષણ માટે સમય કાઢો

માણસ જો પોતાને ઓળખી શક્યો હોત, પોતાના વાસ્તવિક સ્વરૂપને સમજી શક્યો હોત અને પોતાના તથા સંસાર ના સંબંધને જાણી શક્યો હોત તો કેટલું સારુ ! ત્યારે આ સંસાર નરક રહેવાના બદલે સ્વર્ગ બની ગયો હોત અને માણસ શેતાનનો ગુલામ રહેવાના બદલે સમ્રાટ નો પણ સમ્રાટ બની જાત.

મને વિશ્વાસ છે કે વાચકો ઓછુંવતું ભજન, પૂજાપાઠ, સાધના, અનુષ્ઠાન વગેરે અવશ્ય કરતા હશે. તેઓ પોતાની શ્રદ્ધા પ્રમાણે જે કરતા હોય તે ભલે કરે, પરંતુ હું તેમને એક સાધના કરવાનો અનુરોધ કરું છું કે તેઓ દિવસે કે રાત્રે પંદર મિનિટનો સમય કાઢે અને એકાંતમાં શાંતિ પૂર્વક બેસીને વિચાર કરે કે હું કોણ છું ? મારું જે કર્તવ્ય છે તેને શું હું પૂરું કરી રહ્યો છું ? મારી અંદર શેતાની વૃત્તિઓ તથા ટેવો કઈ કઈ છે અને કેટલા પ્રમાણમાં ઘૂસી ગઈ છે ? તેમણે મારા દૈવીઅંશને કેટલા પ્રમાણમાં ગ્રસી લીધો છે ? આ પ્રશ્નોના જવાબ આપતા પહેલા તમારા મનને કહો કે તે પોતે બિલકુલ નિષ્પક્ષ બની જાય. ખોટી સાક્ષીના પૂરે. એક નિર્ભીક સત્યવકતાની  જેમ પોતાના અવગુણ સ્પષ્ટ રીતે જણાવે. વાચક આ રીતે દરરોજ એક ચોક્કસ સમયે આત્મ પરીક્ષણ કરે અને પોતાની અંદર જે દોષો જણાય તેમના પરિણામ વિશે વિચાર કરે કે શું આ મારા કલ્યાણનો માર્ગ છે ?

પોતાના અનુભવના આધારે હું કહી શકું છું કે જે લોકો આત્મ પરીક્ષણ કરશે તેમને વાસ્તવિક્તાનો ખબર પડશે અને જેઓ વાસ્તવિક્તાનો સમજશે તેમને પોતાના કલ્યાણનો માર્ગ પણ મળી જશે.

-અખંડ જ્યોતિ, ઓગસ્ટ-૧૯૪૦ પૃ.૭

પોતાના આંતરિક જીવનને જુઓ

પોતાના આંતરિક જીવનને જુઓ

સામયિક પરિસ્થિતિઓમાં પણ મોટા ભાગનાનું કારણ આપણો સ્વભાવ જ હોય છે. મહોલ્લા વાળા તમને ખરાબ ગણે છે, તમારી સાથે ઝઘડો કરે છે અને ખરાબ વ્યવહાર કરે છે, તે બધાની સાથે વારાફરતી લડશો તો પણ તમને શાંતિ નહિ મળે. તમારે વિચારવું જોઈએ કે મારી અંદર ક્યા  ક્યા  દુર્ગુણો છે, જે બધાય લોકોને મારા વિરોધી બનાવી દે છે. તમારામાં જો કડવું બોલવાની, બિનજરૂરી દખલગીરી કરવાની કે લોક વિરોધી કામ કરવાની કુટુવો હોય તો તમને સુધારો. બસ, તમારા બધા જ શત્રુઓ મટી જશે. તમને કોઈ નોકરીએ નથી રાખતું, તો માલિકનો દોષના દો. તમારી અંદર એવી યોગ્યતા કેળવો કે નોકરી માટે તમને બધેથી આમંત્રણ મળે. સદ ગુણો જ મનુષ્યોની એવી સંપત્તિ છે કે તેમના હોવાથી દરેક જગ્યાએ તેમનો આદર થાય છે, દરેકનો પ્રેમ અને સહાનુભૂતિ મળે છે. જ્યારે સાધુ સ્વભાવ વાળા લોકો પણ તમારો વિરોધ કરતા હોય તો જુઓ કે તમારી અંદર ક્યા  ક્યા  દુર્ગુણો રહેલા છે ? કેટલાક લોકોમાં એવી કમી હોય છે કે તેઓ લોકોમાં ફેલાયેલા ખોટા ભ્રમને દૂર કરી શકતા નથી અને અકારણ લોકોના કોપના ભાગીદાર બને છે. તેમણે લોનની સામે સાચી વાત રજૂ કરવી જોઈએ અને પોતાની નિર્દોષતા સાબિત કરવી જોઈએ.

ભય રાખવાનો, ડરવાનો તથા ગભરાઈ જવાનો દુર્ગુણ એવો છે, જે બીજાઓને પોતાની ઉપર અત્યાચાર કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. જે નિર્ભય રહે છે અને દરેક પ્રકારની મુશ્કેલીઓનો સામનો કરે છે તેની પર કોઈ ત્રાસ કરતું નથી. કહેવાય છે કે હિંમતની સામે તલવારની ધાર પણ વળી જાય છે. ધનના અભાવ વિશે પણ આવું જ છે. જેનું સંપૂર્ણ ધ્યાન ધન ભેગું કરવાના સાધનોમાં એકાગ્ર થતું નથી તે ધનવાન બની શકતો નથી. સ્વાસ્થ્યને વધારવાની જેમનામાં પ્રબળ ઇચ્છા ના હોય તે પહેલવાન કઈ રીતે બની શકે ?

બીમારીમાં કે બીજી કોઈ મુશ્કેલીમાં ફસાઈ જતાં તેમાંથી મુક્ત થવા માટે આપણી અંદર બળ હોવું જોઈએ. ઉજ્જવળ આશા અને શુભ ભવિષ્ય પર દૃઢ વિશ્વાસ આપણને મુશ્કેલીમાંથી બહાર કાઢે છે. વીસ મિત્રો ભેગાં થઈને પણ આત્મવિશ્વાસ જેટલી મદદ કરી શકતા નથી. આત્મનિર્ભરતાની જડીબુટ્ટી પીને મડદા પણ બેઠાં થઈ જાય છે અને ઘરડા જુવાન થઈ જાય છે. તેના જેવું શકિત શાળી બીજું કોઈ ટૉનિક અ ત્યાર સુધી શોધાયું નથી.

તાત્પર્ય એ છે કે તમને સારી કે ખરાબ પરિસ્થિતિઓએ ઘેરી લીધા છે તે તો ફૂલ તથા પાંદડા જેવી છે. તેમના મૂળ તો તમારા આંતરિક જીવનમાં રહેલા છે. જો એ પરિસ્થિતિઓને બદલવા ઇચ્છતા હો  તો તમારા જીવનમાં પરિવર્તન કરો. કષ્ટોમાંથી છુટકારો મેળવવા ઇચ્છતા હો તો ફકત બાહ્ય દોડાદોડ કરવાથી કોઈ લાભ નહિ થાય. એનાથી તમને કાયમી શાંતિ નહિ મળે. જ્યારે એ કષ્ટોના મૂળ કારણનો ઉપચાર કરવામાં આવશે ત્યારે જ તેમાંથી મુકિત મળશે.

જો તમે તમારા વર્તમાન જીવનથી અસંતુષ્ટ હો, ઉન્નતિ અને વિકાસની આકાંક્ષા રાખતા હો તો તમારા આંતરિક જીવનને તપાસો. તેમાં ખરાબ ટેવો, નીચ વાસનાઓ તથા દુષ્ટ પ્રવૃત્તિ હોય તો તેમને બહાર કાઢી નાખો, એનાથી જ તમારો માર્ગ સાફ થઈ જશે અને બધી મુશ્કેલીઓ દૂર થઈ જશે. તમારું આત્મબળ, દઢતા અને તીવ્ર ઇચ્છા શકિત વધારો તથા તમારી અંદર શુભ વૃત્તિઓ અને સદ્ગુણોનો વિકાસ કરો, એમની મદદથી ઉન્નતિના માર્ગે તમે સડસડાટ આગળ વધશો.

-અખંડ જ્યોતિ, જુલાઈ-૧૯૪૦, પૃ. ૬, ૭

દેવ માનવ બનાવનારી સાધના

દેવ માનવ બનાવનારી સાધના

સાધકોને મારો ઉપદેશ છે કે તેઓ થોડા દિવસ એકાંત સેવન કરે. એ માટે કોઈ જંગલમાં, નદી કિનારે કે પર્વત પર જવાની જરૂર નથી. પોતાની આજુ બાજુમાં કોઈ સ્થાન પસંદ કરી લો. એવી જો કોઈ સગવડ ના હોય તો પોતાના ઓરડામાં બારી બારણા બંધ કરીને એકલાં બેસો. એવું પણ ન થઈ શકે તો કોલાહલ રહિત એકાંતમાં ગમે ત્યાં બેસીને આંખો બંધ કરી લો અથવા ખાટલા પર સૂઈને એક ચાદર ઓઢી લો અને શાંતચિત્ત થઈને મનમાં જપ કરો.

–  ‘હું એકલો છું, હું એકલો છું’  તમારા મનને બરાબર અનુભવ કરવા દો કે હું એક સ્વતંત્ર, અખંડ અને અવતારી સતા છું. મારું કોઈ નથી -અને હું કોઈનો નથી.’ અડધા કે એક કલાક સુધી તમારું સમગ્ર ધ્યાન આ ક્રિયામાં એકાગ્ર કરો. પોતાને બિલકુલ એકલાં અનુભવો. આ અભ્યાસ ના થોડા દિવસો પછી એકાંતમાં એવી ભાવના કરો કે હું મરી ગયો છું. મારું શરીર તથા બીજી બધી વસ્તુઓ મારાથી દૂર પડી છે.

ઉપરની નાનકડી સાધના મારા પ્રાણપ્રિય અનુયાયીઓ આજથી જ શરૂ રે. તેઓ એ ના પૂછે કે આનાથી શો લાભ થશે ? હું અત્યારે નહિ બતાવું કે એનાથી કેવા પ્રકારનો લાભ થશે, પરંતુ સોગંદ પૂર્વક કહું છું કે જે સાચા હ્રદયથી વિશ્વાસ પૂર્વક આ સાધના કરશે તે થોડાક જ દિવસોમાં સાચા આત્મજ્ઞાન તરફ આગળ વધશે. સાંસારિક ઘોર પાપો, દુષ્ટ કર્મો, ખરાબ ટેવો, નીચ વાસનાઓ અને નરક તરફ ખેંચી જનારી કુટિલતા માંથી એ સાધકને છુટકારો મળી જે. આ પાપમયી પૂતનાઓને છોડવા માટે સાધક અનેક પ્રયત્નો કરે છે, પરંતુ તેઓ પડછાયાની જેમ પાછળ પાછળ દોડતી રહે છે અને આપણો પીછો નથી છોડતી. આ સાધનાથી એ ખોટું મમત્વ છૂટી જશે અને તે પાપવૃત્તિઓ દૂર ભાગી જશે.

પોતાને એકલાં અનુભવો. દરરોજ અભ્યાસ કરો. શરીરને નિષ્ક્રિય પડી રહેવા દો. મનને દલીલો દ્વારા એવું સમજાવી દો કે હું એકલો છું. ફકત બુદ્ધિ દ્વારા એવું વિચારી લેવું પૂરતું નથી, પરંતુ આ ભાવનાને મનમાં ઊંડે સુધી સ્થાપી દેવી જોઈએ. અભ્યાસ એટલો પ્રખર બનવો જોઈએ કે પોતાના વિશે જ્યારે પણ વિસારો ત્યારે એવું જ વિચારો કે હું એકલો છું. કાયમ પોતાને સંસારની બધી વસ્તુઓથી પર માનો, જળ કમળવત્ અલિપ્ત માનો.

હું કહું છું કે આ સાધના તમને મનુષ્ય માંથી દેવતા બનાવી દેવામાં સંપૂર્ણ સમર્થ છે.

-પં. શ્રીરામ શર્મા આચાર્ય, -અખંડ જ્યોતિ, જૂન- ૧૯૪૦, પૃ.૭

યુવાઓ, પોતાને ઓળખો

યુવાઓ, પોતાને ઓળખો

હે નવજવાનો, યાદ રાખો કે જે દિવસે તમને તમારા હાથ પર અને દિલ પર વિશ્વાસ આવી જશે તે દિવસે તમારો અંતરાત્મા કહેશે કે અવરોધોને કચડી નાખીને તું એકલો ચાલ, એકલો ચાલ. તારા માથાનો પરસેવો લૂછવા માટે હવામાં શીતળ પાલવ લહેરાઈ રહ્યો છે.

જે વ્યક્તિઓ ઉપર તમે આશાઓનો વિશાળ મહેલ બનાવ્યો છે તેઓ કલ્પનાના આકાશમાં વિહાર કરવા સમાન અસ્થિર, સારહીન અને કમજોર છે. પોતાની આશાને બીજા લોકો ના ભરોસે રાખવી તે પોતાની મૌલિક તાનો નાશ કરીને પોતાના સાહસને પાંગળું બનાવી દેવા સમાજ છે. જે માણસ બીજાઓની મદદથી જીવનયાત્રા કરે છે તે એકલો પડી જાય છે. એકલા પડી જતાં તેણે પોતાની મૂર્ખતા નું ભાન થાય છે.

પં. શ્રીરામ શર્મા આચાર્ય

સંપૂર્ણ ક્રાંતિ ની સંજીવની યુવા વર્ગ

સંપૂર્ણ ક્રાંતિ ની સંજીવની યુવા વર્ગ

કોઈ એક અંગમાં પાક થયો હોય તો ચીરો મૂકીને પરુ કાઢી શકાય છે, પરંતુ આખું શરીર જો પાકી ગયું હોય તો સંપૂર્ણ કાયાકલ્પ માટેના અચૂક ઉપચારો કરવા પડશે. આજે દેશની જે દશા છે તેના માટે નાની મોટી ક્રાંતિઓથી કામ નહિ ચાલે. એના માટે તો સંપૂર્ણ ક્રાંતિ જ કરવી પડશે.  આ મહાન સાહસ દેશની યુવા પેઢી જ કરી શકશે.

યુવા પેઢી પાસે મને ઘણી આશાઓ છે. તેમને ધ્યાનમાં રાખીને મેં અનેક સપના સેવ્યાં છે. ખૂબ વર્ગ અને વિશ્વાસની સાથે કહી શકાય કે રાષ્ટ્રની યુવા ચેતના જો જાગી જશે તો ભારત માતા ફરીથી યશસ્વિની બનશે. યુવા પેઢીની શકિત પર વિશ્વાસ રાખીને જ્યારે હું ભવિષ્યને જોઉ છું ત્યારે મારા મુખ પર ખુશી છવાય જાય છે. ભારતનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ છે, પરંતુ તેની વર્તમાન દુર્દશાથી મને ભયંકર દુખ થાય છે.

પં. શ્રીરામ શર્મા આચાર્ય

ઘ્વંસાત્મક નહિ, પરંતુ સર્જનાત્મક ક્રાંતિ કરો.

ઘ્વંસાત્મક નહિ, પરંતુ સર્જનાત્મક ક્રાંતિ કરો.  :  સ્વતંત્ર ભારતના યુવકો આજે એવું કહી શકે છે કે તે વખતે સ્વાધીનતા માટે રાષ્ટ્રીય ક્રાંતિ ની જરૂરિયાત હતી, પરંતુ આજે તો ભારત સ્વતંત્ર છે. યુવાનો એ સમયની માગને અનુરૂપ ક્રાંતિ ના અર્થ ને સમજવો જોઈએ. સામાન્ય અર્થમાં ક્રાંતિ એટલે તોડફોડ, સત્તા પલટો તથા વ્યવસ્થા માં પરિવર્તનની પ્રક્રિયા માનવામાં આવે છે, પરંતુ આજનો યુવાન તથા સમાજ જે સમસ્યાઓથી પીડાય છે તેમના સમાધાન તથા ઉપચાર માટે ગંભીર તથા વ્યાપક ઉપચારોની જરૂર છે. તેમના સ્વરૂપ તથા ઉદૃેશ્યને સમજવામાં ભૂલ ન કરવી જોઈએ. આજે વ્યકિતત્વના શુદ્ધિકરણ દ્વારા સમાજની એક ઉદાત પરિકલ્પના ને સાકાર કરવા માટે ક્રાંતિ ની જરૂર છે. તે બૌદ્ધિક, નૈતિક તથા સમાજિક ક્રાંતિ હશે. આજના સમયની ક્રાંતિ કોઈ રાજનૈતિક, ધાર્મિક, સાંપ્રદાયિક કે જાતિ સ્વાર્થ દ્વારા પ્રેરિત ન હોઈ શકે. તેનો મૂળભૂત ઉદ્દેશ્ય સર્જન કરવાનો છે, ધ્વંસ નહિ. નવું ભવન બનાવવા માટે જૂના ખંડેરનેતોડવાના રૂપમાં કદાચ થોડોક ધ્વંસ કરવો પડે.

પરિવર્તનના આ મહા યુગમાં યુવાનોએ દુષ્પ્રવૃત્તિઓના કુચક્ર માંથી બહાર નીકળીને સમગ્ર ક્રાંતિ માટે આગળ આવવું જોઈએ. સમયના આ પોકારને કોઈ પણ ભાવનાશીલ તથા વિચારશીલ યુવાન એક કાનથી સાંભળીને બીજા કાને કાઢી ના શકે. આ આદર્શ માટે તેમણે પોતાનો સ્વાર્થનો ત્યાગ કરવો પડશે. કોઈ પણ મહાન કાર્ય ત્યાગ વગર થઈ ન શકે. યુવાઓએ હંમેશા સમયના પોકારને સાંભળ્યો છે. ભલે પછી તે આધ્યાત્મિક કે સાંસ્કૃતિક ક્રાંતિ હોય અથવા તો રાજનૈતિક કે સામાજિક ક્રાંતિ હોય. દરેક વખતે યુવા પેઢી જ પોતાની સુખ સુવિધાઓ, પદ, પ્રતિષ્ઠા કે કુટુંબ ના મોહના બંધનોને તોડીને સાહસ પૂર્વક કૂદી પડી હતી. યુગની અવ્યવસ્થા, અ સુરતા, અનીતિ તથા અત્યાચાર ને ધ્વસ્ત કરવા માટે તેઓ સળગતા દાવાનળ માં કૂદી પડે છે.

ઐતિહાસિક પરિવર્તનના આ યુગમાં યુગ નિર્માણ મિશને સમગ્ર ક્રાંતિ માટે ફરીથી યુવાઓને આહવાન કર્યું છે. આજે અ સુરતા પૂરેપૂરી શક્તિથી સર્વતોમુખી વિનાશ કરવા માટે તૈયાર થઈ ગઈ છે. તો બીજી બાજુ સર્જનની અસીમ સંભાવનાઓ પણ પોતાના દૈવી પ્રયાસમાં સક્રિય છે. આવા સમયે યુવાઓ પાસે આવી આશા રાખવામાં આવે છે કે તેઓ પોતાની મૂર્છા, જડતા, સંકીર્ણ સ્વાર્થ તથા અહંનો ત્યાગ કરીને યુગના અભૂતપૂર્વ સાંસ્કૃતિક દિગ્વિજય અભિયાન સાથે જોડાઈ જાય અને આપણા સમાજ, રાષ્ટ્ર તથા વિશ્વના ઉજ્જવળ ભવિષ્યને સાકાર કરવામાં ઐતિહાસિક ભૂમિકા નિભાવે.

પં. શ્રીરામ શર્મા આચાર્ય

સાધુ સમાજ ગામે ગામ પ્રવ્રજ્યા કરે

સાધુ સમાજ ગામે ગામ પ્રવ્રજ્યા કરે  :  સજજનો તથા સાચા સાધુઓએ વર્ગવાદના કાદવ માંથી બહાર નીકળીને સમાજ સેવાના કામમાં લાગી જવું જોઈએ. તેમણે એક સ્થળે રહીને પૂજા પાઠ કરવાના બદલે ગામે ગામ તથા ઘેર ઘેર ફરીને ધર્મના ઉદ્ધાર તથા સમાજ સુધારણાનો શંખ ફૂંકવો જોઈએ.

આજના મુશ્કેલીઓ ભર્યા યુગમાં અભાવો વચ્ચે જીવતી જનતાની સહજ શ્રદ્ધાનું શોષણ કર્યા વગર અને સમાજ પર બોજ બન્યા વગર તેમણે સદૃજ્ઞાનના પ્રચાર પ્રસારનું કામ કરવું જોઈએ. તેમણે આજના કહેવાતા સાધુઓ પર લાગેલા કલંકને ધોઈ નાખવા માટે પ્રાચીન સાધુ પરંપરાને સાચા અર્થમાં જાગ્રત કરીને એ સાબિત કરવું જોઈએ કે ઋષિ મુનિયાઓના સમયની સાધુતા મરી પરવારી નથી. પ્રાચીન કાળના સાચા સાધુઓના કારણે ભારતનો ધર્મ, તેની સભ્યતા, સંસ્કૃતિ તથા સમજ આખા સંસારમાં સર્વશ્રેષ્ઠ હતાં.

સાધુ સમાજને કોઈ કૌટુંબિક જવાબદારીઓ નથી હોતી. એના લીધે તેમની પાસે ભરપૂર સમય હોય છે. સાધુઓ પાસે પ્રાચીન કાળની બધી જ પરિસ્થિતિઓ આજે પણ હાજર છે. તેમનો યોગ્ય ઉપયોગ કરીને તેઓ લોક તથા પરલોક બંનેને સુધારી શકે છે. આ કામ તેમણે કરવું જોઈએ. નહિ તો સંસારમાં બુદ્ધિ વાદ ખૂબ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. જો તેઓ પોતાનું કર્તવ્ય નહિ નિભાવ તો તેમની કેવી દશા થશે તે તેઓ સારી રીતે સમજી શકે છે.

પં.શ્રીરામ શર્મા આચાર્ય 

સાધુ બ્રાહ્મણો પોતાનું કર્તવ્ય નિભાવે

સાધુ બ્રાહ્મણો પોતાનું કર્તવ્ય નિભાવે

સાધુબ્રાહ્મણોનું એ પરમ પવિત્ર કર્તવ્ય છે કે આજે તેઓ જે ધર્મનો આશરો લઈને પોતાની આજીવિકા પ્રાપ્ત કરે છે અને લોક સન્માન મેળવે છે તે ધર્મના રક્ષણ માટે તેમણે કંઈક કામ કરવું જોઈએ. એ માટે થોડુંક કષ્ટ પણ સહન કરવું જોઈએ. આજે ધર્મ મુશ્કેલીમાં મુકાય ગયો છે. દેશની સુરક્ષા અને પ્રગતિનો પ્રશ્ન છે, તેથી આદર્શોનું રક્ષણ કરવા માટે તેમણે સમય કાઢવો જ જોઈએ.

આવી વિષમ પરિસ્થિતિમાં પણ જો તેઓ દક્ષિણા મેળવવાનો અને પગ પીજવાનો ધંધો કરતા રહે અને પોતાના  કર્તવ્યને ભૂલી જાય તો આગામી પેઢીઓ તેમને માફ નહિ કરે અને એક સામાન્ય નાગરિક જેટલું સન્માન પણ નહિ આપે. તેમની આજની અકર્મણ્યતા ભવિષ્યમાં સાધુઓ તથા બ્રાહ્મણો ના મહત્વ તથા ગૌરવને નષ્ટ કરી નાખશે, તેથી તેમણે વેળાસર ચેતી જવું જોઈએ.

પં.શ્રીરામ શર્મા આચાર્ય

%d bloggers like this: