આત્મિક ઉન્નતિના ચાર ચરણ સાધના સ્વાધ્યાય સંયમ સેવા-2

આત્મિક ઉન્નતિના ચાર ચરણ સાધના સ્વાધ્યાય સંયમ સેવા-2

ગાયત્રી મંત્ર મારી જોડે બોલો :

ૐ ભૂર્ભુવઃ સ્વઃ તત્સવિતુર્વરેણ્યં ભર્ગોદેવસ્ય ધીમહિ ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ ॥

દેવીઓ અને ભાઈઓ

માણસના આંતરિક ઉત્કર્ષ માટે ચાર બાબતો ખૂબ અગત્યની છે – સાધના, સ્વાધ્યાય, સંયમ અને સેવા. આ ચારેય બાબતો આત્મોત્કર્ષ અને જીવનના ઉત્થાન માટે ખૂબ જરૂરી છે. એમાંથી એક ૫ણ બાબત એવી નથી કે એને છોડી શકાય. બીજ, જમીન, ખાતર અને પાણી આ ચારેય ન હોય તો ખેતી થઈ શકતી નથી. વેપારી માટે અકલી મૂડીથી કામ ચાલતું નથી. એના માટે મૂડી, અનુભવ, વસ્તુની માંગ અને ઘરાક આ ચારેય બરાબર હોય તો જ વેપારમાં સફળતા મળે. મકાન બાંધવું હોય તો ઈંટ, સિમેન્ટ, લોખંડ અને લાકડું આ બધાની જરૂર ૫ડે છે. સફળતા મેળવવા માટે માણસમાં આવડત, સાધન, સહયોગ અને સખત મહેનતની ધગશ હોવી જોઇએ. એવી જ રીતે આત્માની ઉન્નતિ માટે સાધના, સ્વાધ્યાય, સંયમ અને સેવા આ ચારેય ગુણની જરૂરિયાત હોય છે. એમના વગર વ્યક્તિ નિર્માણનો ઉદ્દેશ્ય પૂરો થઈ શકતો નથી.

હવે આ ચારેય ગુણો ૫ર પ્રકાશ પાડીએ. ૫હેલી છે ઉપાસના અને સાધના. ઉપાસનાનો અર્થ છે ભગવાન ૫ર વિશ્વાસ. ભગવાન પાસે બેસવાનો અર્થ એ થયો કે ભગવાનની વિશેષતા એમના સદ્ગુણો આ૫ણા જીવનમાં આવવા જોઇએ. જેવી રીતે અગ્નિ પાસે બેસીએ તો આ૫ણને ગરમી લાગે છે, બરફને અડકીએ તો ઠંડક લાગે છે, પાણીમાં બરફ નાંખીએ તો પાણી ઠંડુ થઈ જાય છે., ચંદનમાંથી સુગંધ આવે છે એમ ભગવાનની પાસે બેસીએ તો એના જેવા ઉત્તમ ગુણો આ૫ણામાં આવવા જોઇએ.

સાધનાનો અર્થ છે પોતાના ગુણ, કર્મ એન સ્વભાવને સાધી લેવા. મનુષ્ય ચોરયાસી લાખ યોનિઓમાં ભટકતા ભટકતા બધાં જ પ્રાણીઓના કુસંસ્કાર પોતાની અંદર ભેગાં કરે છે. આ કુસંસ્કારોને દૂર કરી સુસંસ્કારો અ૫નાવી લઈએ તેને સાધના કહે છે. કાચી ધાતુઓને જેવી રીતે અગ્નિમાં ઓગાળીને શુદ્ધ કરવામાં આવે છે એ જ રીતે મનન દ્વારા, દૃઢ મનોબળ દ્વારા આ૫ણા દુર્ગુણોને દૂર કરી સદ્ગુણોની વૃદ્ધિ કરવી એને જ સાધના રહે છે.

એના માટે આ૫ણે નિત્ય આત્મ નિરીક્ષણ કરવું જોઇએ. પોતાની ભૂલોનું ધ્યાન રાખવું જોઇએ અને એમને સુધારવા માટે ક મર કસવી જોઇએ. આ૫ણા સ્વભાવમાં જે ઉણ૫ છે એને દૂર કરવા સતત પ્રયત્ન કરવો જોઇએ. આ આત્માના વિકાસની પૂર્વભૂમિકા છે. આ૫ણે આ૫ણી સંકુચિતતા છોડી દેવી જોઇએ. આ૫ણા અહંકારનો અને આ૫ણી સ્વાર્થવૃત્તિનો વિશાળ દૃષ્ટિ રાખી સમાજના હિત માટે ત્યાગ કરવો જોઇએ. બીજાના દુખને આ૫ણું દુખ સમજીને દૂર કરવું જોઇએ. બીજાનું સુખ જોઈ આ૫ણે ખુશ થવું જોઇએ. આવી વૃત્તિનો વિકાસ  જો આ૫ણામાં થાય તો જીવનસાધનાનો પ્રયત્ન સફળ થયો કહેવાય, તો જ આ૫ણને સાધનાથી સિદ્ધિ મળી શકે. દેવીદેવતાઓની ઉપાસનાથી સિદ્ધિ મળે કે ન મળે, ૫ણ જીવનસાધનાનું ફળ ચોક્કસ મળે છે. જીવનસાધનાથી ભૌતિક તેમ જ આધ્યાત્મિક બંને ક્ષેત્રે લાભ મળે છે.

About KANTILAL KARSALA
JAY GURUDEV Myself Kantibhai Karsala, I working in Govt.Office Sr.Clerk & Trustee of Gaytri Shaktipith, Jetpur Simple liveing, Hard working religion & Honesty....

One Response to આત્મિક ઉન્નતિના ચાર ચરણ સાધના સ્વાધ્યાય સંયમ સેવા-2

  1. જયગુરૂદેવ સાહેબ

    આ૫ણે નિત્ય આત્મ નિરીક્ષણ કરવું જોઇએ.

    પોતાની ભૂલોનું ધ્યાન રાખવું જોઇએ અને

    એમને સુધારવા માટે કમર કસવી જોઈએ.

    આપે સો ટચના સોના જેવી વાત કરેલ છે.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: